07
ژوئن

روان کننده بتن چیست؟

روان کننده‌های بتن (افزودنی کاهنده آب) موادی هستند که برای بهبود کارایی بتن تازه مورد استفاده قرار می‌گیرند. به عبارت دیگر ماده افزودنی که بدون تغییر روانی، مقدار آب مخلوط بتن را کاهش می‌دهد و یا بدون تغییر مقدار آب، اسلاپ و روانی را افزایش می‌دهد و یا هردو اثر را به طور همزمان ایجاد می‌کند. این مواد شامل روان کننده‌ها، فوق روان کننده‌ها و فرا روان کننده‌ها می‌باشند.

مواد افزودنی روان کننده بتن موادی هستند که برای بهبود کارایی بتن تازه مورد استفاده قرار می‌گیرند. به عبارت دیگر ماده افزودنی که بدون تغییر روانی، مقدار آب مخلوط بتن را کاهش می‌دهد و یا بدون تغییر مقدار آب، اسلاپ و روانی را افزایش می‌دهد و یا هردو اثر را به طور همزمان ایجاد می‌کند. این مواد شامل روان کننده‌ها، فوق روان کننده‌ها و فرا روان کننده‌ها می‌باشند.

 

کاربرد روان کننده بتن

مواد افزودنی روان کننده بتن برای بتن‌ریزی قطعات با تراکم زیاد آرماتور مناسب می‌باشد. این مواد باعث می‌شوند که بتن، تمام قالب را بطور کامل پر کرده و تراکم آن به راحتی انجام شود و در نتیجه پس از خشک شدن، متراکم شده و مقاومت بیشتری پیدا می‌کند. همچنین همانطور که می‌دانیم مقاومت فشاری با میزان آب رابطه معکوس دارد و هرچه آب بتن نسبت به سیمان کمتر باشد مقاومت افزایش می‌یابد. چنانچه جهت افزایش مقاومت نیاز به بتن با اسلاپ پایین باشد. (بتن سفت با نسبت آب به سیمان کم) جهت سهولت عملیات بتن‌ریزی و تراکم بتن (ویبره زنی) و همچنین امکان پمپ بتن به وسیله لوله نیاز حتمی به استفاده از مواد روان کننده می‌باشد. یکی از کاربردهای روان کننده‌ها، ساخت بتن‌های آب بند است که در بسیاری از پروژه‌ها کاربرد دارد.

دیگر موارد کاربرد روان کننده بتن :

  •  ریختن بتن در قطعات نازک و پر میلگرد با ساخت بتن روان‌تر
  •  بتن‌ریزی با لوله ترمی (Tremie tube) و بتن‌ریزی زیر آب
  •  بتن‌ریزی با پمپ و لوله با ایجاد بتن روان‌تر و کاراتر
  •  ایجاد نماهای بهتر با ساخت و ریختن بتن روان‌تر
  •  ساخت بتن های خود تراکم یا خود تراز
  •  ساخت بتن پر مقاومت((HSC))
  •  ساخت بتن توانمند (با عملکرد بالا)((HPC))
  •  سخت بتن آب بند
  •  ساخت بتن‌های با دوام در برابر یخ بندان و آب شدگی
  • ساخت بتن‌های با دوام در برابر سولفات‌ها و سایر مواد شیمیایی
  •  ساخت بتن‌های مناسب مناطق خورنده برای کاهش نفوذ یون کلر در بتن و حفظ میلگردها
  •  ساخت بتن حجیم و بدنه سدها
  •  ساخت قطعات پیش ساخته و پیش تنیده

مزایای روان کننده بتن

افزایش روانی (کارآیی) بتن

اگر این مواد را به بتن یا ملات بیفزاییم روانی و کارآیی آنها را اضافه‌تر می‌کند بدون این که در مقادیر و نسبت سایر اجزاء بتن تغییری حاصل شود. این امر تحول مهمی را در صنعت ساخت و ساز ، حمل و ریختن و تراکم بتن فراهم آورد، زیرا با داشتن W/C و W آب امکان ریختن بتن روان‌تری را در قالب بوجود می آورد و می‌توانستند آن را به راحتی در قالب جای‌دهی کنند و متراکم نمایند. با این وجود، در این حالت نباید تغییری در مقاومت و دوام بتن و نفوذپذیری آن بوجود آید اما تجربیات آزمایشگاهی نشان داده که علیرغم ثابت بودن W/C ، مقاومت و دوام بهبود یافته و نفوذپذیری کم می‌شود. علت این پدیده را می‌توان پراکندگی و توزیع یکنواخت‌ و بهتر سیمان در بتن دانست زیرا سیمان از حالت کلوخه بودن خارج می شود و آب می‌تواند به نحو کامل‌تری اطراف دانه‌های سیمان را گرفته و پخش شدگی بهتر و همگنی توزیع سیمان در بتن رخ دهد. البته در این حالت به دلیل افزایش روانی باید نگران جداشدگی و آب انداختن بیشتر بتن باشیم ولی به دلیل توزیع بهتر سیمان و مجزا شدن ذرات آن از یکدیگر عملاً رشد مقاومتی بهتری را می‌توان انتظار داشت.

 

کاهش آب مصرفی (کاهندگی یا تقلیل آب)

اگر بخواهیم روانی بتن را ثابت نگهداریم، می توان با مصرف این افزودنی‌ها ، مقدار آب را با توجه به قدرت کاهندگی آب و میزان مصرف این مواد کاهش داد. در این حالت اگر عیار سیمان بتن ثابت فرض شود، نسبت آب به سیمان کاهش می‌یابد و مسلماً مقاومت و دوام بتن افزایش چشمگیری را نشان می‌دهد و نفوذپذیری کاهش خواهد داشت. یک طریقه ساخت بتن‌های آب بند و با نفوذپذیری کم، کاهش W/C  (نسبت آب به سیمان) است. این قابلیت تحول عظیمی را در صنعت بتن بوجود آورد. زیرا امکان افزایش دوام و مقاومت فراهم آمده بود. کاهش آب انداختن و جمع شدگی از جمله مزایای کاهش  W/C می‌باشد. در این حالت حجم خمیر سیمان نیز کمتر می‌شود.